TÜRKİYE’DE YENİLENEBİLİR ENERJİ KULLANIMI

 


Grafikler


TÜRKİYE’DE YENİLENEBİLİR ENERJİ KULLANIMI

TÜRKİYE’DE YENİLENEBİLİR ENERJİ KULLANIMI

tcmbb grafik

Yatırım ihtiyacını karşılamak ve ithalat bağımlılığını azaltmak için enerji arzının yerel kaynaklara kaydırılması önemli. Bu amaçla, politika yapıcılar bir yandan enerji piyasalarını düzenleyici programları yürürlüğe koyarken, diğer yandan alternatif yerli enerji kaynaklarına yatırım çekebilmek için girişimlerde bulunmakta. Yerli enerji kaynakları, enerjinin daha ucuza mal edilmesi TÜRKİYE’DE YENİLENEBİLİR ENERJİ KULLANIMI Grafik

Birincil enerji

TÜRKİYE’DE YENİLENEBİLİR ENERJİ KULLANIMI

Elektrik enerjisi üretiminde yenilenebilir enerjinin payı son 10 yılda hız kazandı. Hidroelektrik hariç oran 2009’da yüzde 1,2 seviyesindeyken, 2017’de yüzde 10’a ulaştı (Grafik 6). Yenilenebilir enerji kullanımı özellikle doğal gaz kullanımını azaltmış görünüyor. Doğal gazın enerji üretimindeki payı 2009’da yaklaşık yüzde 49 iken, 2016’da yüzde 32,5; 2017’de ise, iklim koşullarına duyarlı olan hidrolik enerji kullanımının düşmesi ile yüzde 36,6 oldu.

Yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı doğal gaz ithalatını, dolayısıyla cari açığı da doğrudan etkilemekte. Doğal gaz ithalat miktarı (Mtoe) 2004-2008’de yıllık ortalama yüzde 11 artış gösterirken, yenilenebilir kaynak kullanımının ivme kazanması ile birlikte bu oran 2009-2014’de yüzde 5’e iniyor (Grafik 7). Son iki yılda ise net düşüş gözleniyor. Yenilenebilir enerji kaynakları kullanımında 2014’e göre 2016’da yüzde 76 oranında artış var, aynı dönemde doğal gaz ithalatında yüzde 6’lık düşüş yaşanmış. Benzer gelişmeyi doğal gaz ithalatının toplam ithal enerji içindeki payında da gözlemlemek mümkün. Dönemin başında doğal gaz ithalat payı düzenli bir artış sergilerken 2009-2014’de belirgin bir eğilim göstermiyor. Fakat 2014’de yüzde 40 olan pay, 2015’de yüzde 35,5’e, 2016’da ise yüzde 33,7’ye düşüyor.

doğal gaz kaynak payı

Yatırmlar

Kaynaklar

Yatırımların yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmesi ithal fosil kaynak kullanımını azaltırken, özellikle kurulum aşamasında kullanılacak parça ve aksam ithalatını artırabilir. Örneğin, güneş enerjisinde kullanılan parça ithalatı 2009’da 270 milyon ABD doları iken, 2017’de 4,4 milyar ABD doları olmuş.[3] Rüzgâr enerjisinde kullanılan parçaların ithalatı ise 2017’de 800 milyon ABD doları olarak gerçekleşmiş. Bu iki sektörde toplam net ithalatın ticaret dengesi içindeki payı 2009’da yüzde 1’den, 2017’de yüzde 12’ye yükselmiş. Benzer eğilimlerin EU27 ülkeleri için de gözlendiği Avrupa Komisyonu (2014) Raporu’nda belirtilmiş. Ancak, bu artışın büyük oranda bir defalık kurulum maliyetlerinden kaynaklandığı, ithalat giderinin bir süre sonra önemli oranda gerilediği de biliniyor.

Bir ülkenin coğrafi konumu ve zenginliği hangi tür enerji kaynağını daha yoğun ve etkili kullanabileceğini belirliyor. Dolayısıyla yatırımların ülke doğal zenginliklerine göre tasarlanması enerji politikasının etkinliğini artırabilir. Bu bağlamda, Grafik 8-13 üç noktaya vurgu yapıyor:

1- Yenilenebilir enerji kaynaklarından elde edilen elektrik kapasitesi tüm ülkelerde ivme kazanıyor.

2- Diğer ülkelerde genelde enerji portföyünde çeşitlendirmeye gidilirken ülkemizde ağırlıklı olarak hidroelektrik üretimi yapılıyor. Ülkemizde hidroelektriğin payı 2006’da yüzde 98’ken, 2015’de yüzde 82’ye kadar düşmüş. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın verilerine göre, bu rakam 2016’da yüzde 77 oldu. Ancak, son yılların kurak geçmiş olması hidroelektrik üretiminde olduğu gibi tek tip enerji kaynağına bağlı kalmanın sakıncalarını da gündeme taşıdı.

3- İtalya ve Yunanistan ile kıyaslandığında güneş ve rüzgâr enerjisi gibi coğrafi avantajlarımızın olduğu kaynaklara yeteri kadar yatırım yapmamış durumdayız. 2009’dan itibaren rüzgâr enerjisinde artış gözleniyor, ancak halen alınacak yol var. Güneş enerjisinden ise ancak 2014’ten itibaren faydalanmaya başlıyoruz. Oysa Grafik 3, bu kaynaklardan diğerlerine göre çok daha düşük maliyetlerde elektrik üretiminin mümkün olabileceğini gösteriyor.

Grafik

Elektrik üretim kaynağı

Yenilenebilir enerji Kaynağı Grafiği

Grafiklerle Rapor

Yenilenebilir Enerji Kaynağı

Enerji Kaynağı Grafiği

Kaynak:

SolarGezi

Solargezi Yöneticisi

Kimler Neler Demiş?

avatar
  Subscribe  
Bildir